Жастық деген – адамның ғұмырындағы ең бір алаңсыз кезең ғана емес. Жастық – таңдау жасайтын, арманға қанат бітіретін, өмірден өз орныңды іздейтін шақ. Біреулер сол жастықтың қызығын қуып жүріп уақытын өткізеді. Енді біреулер елдің ертеңін ойлап, өзіне үлкен мақсат қояды.
Махмуджан Давранов – сондай жастардың қатарында.
Түркістанның топырағында дүниеге келіп, Ақмола өңірінде білім алып жүрген жас жігіттің өмір жолына қарасаңыз, бір қарағанда әртүрлі көрінетін дүниелердің бір арнаға тоғысқанын байқайсыз. Мектептегі көшбасшылық, пікірталас өнері, ақындыққа құштарлық, филологияға деген қызығушылық, қоғамдық келісім жолындағы қызмет…
Мұның бәрінің түйісетін жері – адамға, тілге, елге деген құрмет.
Махмуджанның қазақ тіліне деген ықыласы жай ғана «қазақ тілін жақсы біледі» деген бір ауыз сөзбен өлшенбейді. Ол үшін тіл – оқулықтағы ереже емес, елдің мінезі мен тарихы сақталған рухани мекен.
Ұлты – өзбек.
Ал сөйлеген тілі – қазақ тілі.
Бұл жерде ешқандай қайшылық жоқ. Керісінше, бүгінгі Қазақстанның болмысын көрсететін жарасымды үйлесім бар. Өйткені мемлекеттік тіл – белгілі бір этностың ғана емес, осы елде өмір сүріп жатқан барша азаматтың ортақ құндылығы.
Махмуджан қазақ тілін үйреніп қана қойған жоқ. Оны өзінің болашақ мамандығымен байланыстырып отыр.
Қазір ол Шоқан Уәлиханов атындағы Көкшетау университетінің Қазақ тілі мен әдебиеті кафедрасында үшінші курста білім алуда. Филологияны таңдауы да тегін емес. Сөздің қадірін түсінген адам ұлттың рухын да түсіне бастайды. Ал әдебиеттің тереңіне бойлаған сайын халықтың тарихын, мінезін, мұңын да, қуанышын да танисың.
Махмуджанның мектеп қабырғасындағы алғашқы қадамдары да осы бағыттағы ізденістің бастауындай.
2022 жылы «Арлан» дебат клубының төрағасы болды. Бір жылдан кейін №27 «Аққала» жалпы орта мектебінің оқушылар президенті атанды. Бұл – оның жас кезінен-ақ өз ортасына жауапкершілікпен қарай бастағанын көрсетеді.
Ал ақындық жолы оның жүрегіндегі сөзге деген ықыласын аңғартты.
2024 жылы С.Сейфуллиннің 130 жылдығына арналған «Рухты елдің ұрпақтары» атты V халықаралық жас ақындар жыр мүшәйрасының жеңімпазы атанып, ынталандыру сыйлығына ие болды.
Сәкеннің сөзімен айтқанда, рухы биік елдің ұрпағы болу – үлкен жауапкершілік.
Махмуджан үшін бұл жауапкершілік бүгін қоғамдық қызметпен жалғасып келеді.
Ол «Ассамблея жастары» РҚБ Ақмола облысы өкілдігі төрағасының орынбасары ретінде жастар арасында бірлік пен қоғамдық келісімді нығайтуға атсалысып жүр. 2023 жылдан бері осы бағыттағы жұмыстарға белсене араласуы оның азаматтық ұстанымының қалыптасқанын көрсетеді.
Қоғамдық келісім деген кейде ресми жиындардағы әдемі сөздердің арасында қалып қоятыны бар.
Ал оның шынайы мәні адамдардың бір-бірін түсінуінен басталады.
Бір-бірінің тілін құрметтеуден басталады.
Бір-бірінің мәдениетін бағалаудан басталады.
Бір елдің азаматы екенін сезінуден басталады.
Осы тұрғыдан қарағанда, Махмуджанның мемлекеттік тілді насихаттауға ерекше көңіл бөлуі – қоғамдық келісім жұмысының табиғи жалғасы.
Тіл – қабырға емес.
Тіл – көпір.
Ол адамдарды бөліп-жармайды, керісінше жақындастырады. Бір тілде сөйлескен адамдар бір-бірінің жан дүниесіне де жақындай түседі.
Махмуджан қазақ тілін өзге этнос өкілі ретінде емес, осы елдің азаматы ретінде қабылдайды. Міне, мәселенің мәні де осында.
Бүгінгі Қазақстанға дәл осындай жастар керек.
Өз мәдениетін құрметтей отырып, қазақ тілін қадірлейтін. Өз тарихын біле отырып, ортақ Отанның тарихын терең түсінетін. Өз ортасынан бөлінбей, қоғамның ортақ мәселесіне алаңдайтын жастар.
Махмуджанның алдағы мақсаты да осы жолмен сабақтас. Ол қазақ тілінің дамуына үлес қосып, ғылыми-зерттеу жұмыстарымен айналысуды көздейді.
Бәлкім, бүгін оның қолында үлкен ғылыми еңбек жоқ шығар. Бәлкім, үлкен мінберлерден сөйлеп жүрген де жоқ шығар.
Бірақ үлкен жолдың өзі осындай кішкентай қадамдардан басталады.
Бір кітаптан.
Бір өлеңнен.
Бір жақсы сөзден.
Бір азаматтық әрекеттен.
Жастар күні Махмуджанның жолына қарап отырып, ертеңгі күн туралы ойланасың.
Елдің болашағы деген алыстағы абстрактілі ұғым емес екен.
Ол – бүгін университетте білім алып жүрген студент.
Ол – қазақ тілін үйреніп жүрген өзге этнос өкілі.
Ол – өлең жазып жүрген жас ақын.
Ол – қоғамдық жұмыстарға белсене араласқан жас көшбасшы.
Ол – елдің бірлігі мен татулығын өзінің күнделікті ісімен нығайтып жүрген азамат.
Демек, елдің ертеңі де бүгіннен басталады.
Ал бүгінгі жастардың жүрегінде тілге деген құрмет бар болса, сол тіл арқылы елге деген сүйіспеншілік те тереңдей түсері анық.
Өйткені тілді сүю – сөзді сүю ғана емес.
Тілді сүю – сол тілде сөйлейтін халықтың жүрегіне жол табу.
Ал халықтың жүрегіне жол тапқан адам елдің қадірін де терең түсінеді.
Жастар күні құтты болсын!
Жастықтың жалын-жігері елдің игілігіне айналсын!
