Көкшетаудағы Центральный шағынауданының тұрғындары бұл мәселені бір жылдан бері көтеріп келеді. Әкімдік уәде беруден ары аса алмай отыр ма?
Кейде қаланың бір түкпіріндегі қарапайым ғана мәселе жергілікті басқару жүйесінің қалай жұмыс істейтінін анық көрсетіп береді.
Центральный шағынауданындағы жағдай – соның бір мысалы.
Қалың қамыс. Тау-тау қоқыс. Ойдым-ойдым жол. Көктем мен күзде су, қыста қар. Ал жазда адам бойынан асатын қамыс.
Ең өкініштісі – бұл мәселе бүгін ғана пайда болған жоқ.
2025 жылғы 5 шілдеде редакциямыз «Көкшетау тұрғындары әкімнен көмек сұрайды, одан қайыр болмаса, Президентке шағымданбақшы» деген тақырыппен материал жариялаған еді.
Ол кезде тұрғындар дабыл қақты.
Қамысты шабуды сұрады.
Жолды реттеуді талап етті.
Қоқысты тазартуды өтінді.
Балалардың қауіпсіздігіне алаңдады.
Арада бір жылдан астам уақыт өтті.
Ал бүгін сол мәселені қайта көтеруге тура келіп отыр.
Сұрақ қарапайым:
Бір жылда не өзгерді?
Қамыс қана емес, мәселе де өсіп келеді
Центральный шағынауданында Абылай хан мен Ғабдуллин көшелерінің түйісер тұсынан бастап, ескі зират пен «Жансая» тұрғын үй кешенінің аралығындағы аумақты тұрғындар бірнеше жылдан бері айтып келеді.
Көктем мен күзде бұл маңды су басады.
Қыста қар жиналады.
Жазда қалың қамыс қаулап өседі.
Тұрғындардың айтуынша, екі-үш жыл бойы толыққанды шабылмаған қамыс биыл тіпті ну болып кеткен. Арасына күл-қоқыс жиналған.
Алдыңғы жылы тұрғындар осы аумақта кәріз құбыры жарылып, лас судың жайылғанын да айтқан еді.
Қазір сол аумақтың көрінісі өзгерді ме?
Тұрғындардың сөзіне қарағанда, айтарлықтай өзгеріс жоқ.
Яғни бір жыл бұрын көтерілген мәселе бүгін де өзекті.
Уақыт өтіп жатыр. Қамыс өсіп жатыр. Ал шешім қайда?
«Жоспарға енгіземіз» деген сөздің ғұмыры қанша?
Былтыр тұрғындарға берілген жауаптардың бірі – мәселені алдағы жұмыс жоспарына енгізу.
Мұндай жауап мемлекеттік мекемелердің тілінде сыпайы естіледі.
Бірақ тұрғынның өмірінде оның мәні қандай?
Жоспарға енгізілді.
Мерзім белгіленді.
Мерзім ауысты.
Тағы бір мерзім белгіленді.
Ал жердегі жағдай өзгермесе, қағаздағы жоспардың тұрғынға қандай пайдасы бар?
Жоспар – нәтиже емес.
Тұрғынға жоспардың орындалғаны керек.
Биылғы үш дата
Биыл қамысты шабу мәселесі бойынша тағы да нақты мерзімдер айтылды.
Алдымен – 5 қыркүйек.
Бұл дата өтті.
Қамыс орнында.
Содан кейін – 10 қыркүйек.
Бұл дата да өтті.
Қамыс тағы орнында.
Енді – 5 қараша.
Сонда: 5 қыркүйек– 10 қыркүйек– 5 қараша.
Бір жұмыстың үш мерзімі.
Екі мерзім орындалмады.
Үшіншісі алда.
Әрине, кез келген жұмыстың кешігуіне себеп болуы мүмкін. Техника, мердігер, ұйымдастыру, ауа райы – бәрін ескеруге болады.
Бірақ онда бір қарапайым талап бар: себебі ашық айтылуы керек.
Неге орындалмады?
Кім жауапты?
Не кедергі болды?
Қандай шара қабылданды?
Егер бұл сұрақтардың орнына тағы бір жаңа дата ғана айтылатын болса, онда тұрғындардың күмәндануына негіз бар.
Балалар қамыстың арасымен мектепке барады
Мәселенің ең ауыр тұсы – балалардың қауіпсіздігі.
Тұрғындардың айтуынша, жауын-шашын кезінде бұл жердегі жалғыз қара жол батпаққа айналады. Көлігі жоқтардың балалары кейде мектепке қамыстың арасымен қатынайды.
Абылай хан көшесіне дейінгі қашықтық шамамен 50 метр ғана.
Бірақ сол 50 метрдің өзі кей күндері тұрғындар үшін үлкен кедергіге айналады.
Қала ортасында.
Балалар мектепке барады.
Ал екі жағында адам бойынан асатын қамыс.
Қоқыс.
Қараусыз аумақ.
Жаңбырдан кейінгі батпақ.
Мұны қала инфрақұрылымының қалыпты жағдайы деп қалай қабылдауға болады?
Жолдың жыры да біткен жоқ
Тұрғындардың айтуынша, Абылай хан 24А мекенжайы бойынша орналасқан дәмхананың алдымен өтетін қара жолдың жағдайы да бірнеше жылдан бері өзгермеген.
Ойдым-ойдым жол.
Жаңбырдан кейін – батпақ.
Кей жерінде көлікпен жүрудің өзі қиын.
Тұрғындардың сөзіне қарағанда, көліктердің асты тиіп, жөндеу шығыны да көбейген.
Такси жүргізушілері бұл жолға баруға құлықсыз.
Бұл – қаланың шетіндегі ауыл жолы емес.
Бұл – Көкшетау.
Сондықтан «жолдың жағдайы осындай» деген түсінік қалыпты жағдайға айналмауы тиіс.
Саябақ туралы сөз қайда қалды?
Былтырғы материалда тағы бір маңызды дерек болған.
Қаланың бұрынғы әкімі алдыңғы жылдары журналистермен өткен брифингте осы аумақта демалыс саябағын ашу жоспары барын айтқан еді.
Жоспар жаман емес.
Тұрғындарға саябақ керек.
Балаларға қауіпсіз ойын алаңы керек.
Қалаға абаттандырылған қоғамдық кеңістік керек.
Бірақ бүгінгі көрініске қарасақ, жоспар мен шынайы өмірдің арасы әлі алшақ.
Саябақ туралы айтылған жерде тұрғындар әлі күнге дейін қамысты шабуды сұрап отыр.
Мәселенің өзі осыдан-ақ көрінеді.
Ең басты қауіп – өрт
Ал қазір бұл аумақтың тағы бір қырына ерекше назар аудару қажет.
Өрт қауіпсіздігі.
Қурап, қаусап тұрған қамыс – жай ғана эстетикалық проблема емес. Құрғақ шөп пен қоқыс араласқан мұндай аумақ өрт қаупін арттырады.
Бір темекі тұқылы.
Бір сіріңке.
Бір абайсыздық.
Одан әрі не боларын ешкім болжап айта алмайды.
Бұған дейін Петропавл қаласының Бензострой шағынауданында қамыстың өртенуі ауыр зардаптарға әкеліп, ондаған тұрғын үйдің күлге айналғаны ел есінде.
Бұл – өткеннің жай ғана оқиғасы емес, бүгінгі жағдайға сабақ болуы тиіс нақты мысал.
Көкшетауда да осындай жағдай қайталануы үшін міндетті түрде өрт шығуын күту керек пе?
Бір темекі тұқылы. Бір сіріңке. Бір абайсыздық – қураған қамыстың арасындағы өрт үшін жеткілікті болуы мүмкін.
Ал жалын тұрғын үйлерге қарай бет алғанда ғана әрекет ету кеш болады.
Сол кезде: «Күтпеген жағдай болды», «Жел қатты болды», «Тұрғындар абайсыздық жасады», «Жұмыс жоспарланған еді» деген себептердің ешқайсысы өртенген үйді қайтара алмайды.
Өрттің салдарын жою – міндет. Бірақ оның алдын алу – жауапкершілік.
Бұл – шалғай ауыл емес
Бұл жерде тағы бір маңызды нәрсе бар.
Әкімдік өкілдері мен төтенше жағдайлар саласының жауапты қызметтері бұл аумақты «көзден таса қалған» жер деп айта алмайды.
Бұл – жолы қиын шалғай ауыл емес.
Бұл – картадан іздеп табатын елді мекен емес.
Бұл – Көкшетаудың қақ төрі.
Мұнда әкімдік бар.
Тиісті коммуналдық қызметтер бар.
Төтенше жағдайлардың алдын алуға жауапты сала бар.
Қауіпті аумақтарды анықтап, тиісті шара қабылдауға тиіс мамандар бар.
Ендеше, мәселе: «Қашан байқап қаламыз?» дегенде емес, «Неге бүгінге дейін шара қолданылмады?» дегенде.
Бір жылдық үнсіздіктің есебі бар ма?
Былтыр тұрғындар мәселе көтерді.
Редакция жариялады.
Әкімдік жауап берді.
Жоспар айтылды.
Биыл қайта көтерілді.
Тағы мерзім белгіленді.
Мерзім орындалмады.
Тағы мерзім белгіленді.
Осының бәрінен кейін тұрғындардың бір ғана нәрсені сұрауы заңды:
Нәтиже қашан болады?
Бұл жерде ешкім ғажайып нәрсе сұрап отырған жоқ.
Тұрғындар сарай немесе стадион сұрап отырған жоқ.
Олар: қамысты шабуды, қоқысты тазартуды, жолды реттеуді, балалардың қауіпсіз қатынасын қамтамасыз етуді, өрт қаупінің алдын алуды сұрайды.
Бұл – қала тұрғынының ең қарапайым талабы.
Енді жауапкершілік керек
Сондықтан бұл мәселені тағы бір «жұмыс жоспарына» енгізіп қою жеткіліксіз.
Қала әкімдігі нақты жауап беруі керек.
5 қыркүйек неге орындалмады?
10 қыркүйек неге орындалмады?
5 қараша мерзімінің орындалуына кім жауап береді?
Өрт қауіпсіздігі бойынша бұл аумақ тексерілді ме?
Қандай шара қабылданды?
Қамыс пен қоқысты тазалау жұмыстары қашан нақты аяқталады?
Жол мәселесі қашан шешіледі?
Осы сұрақтарға тұрғындар нақты жауап күтуге толық құқылы.
Өйткені мерзімді ауыстыру – мәселені шешу емес.
Ал жауапты адамдарды атау – біреуді жазалау үшін емес, істің соңына дейін жеткізілуін қамтамасыз ету үшін қажет.
Бір жыл бұрынғы мақалада айтылған мәселе бүгін қайта көтеріліп отыр.
Бұл – журналистердің тақырып таппай отырғанының белгісі емес.
Бұл – мәселенің шешілмегенінің белгісі.
Қамыс өсті.
Қоқыс көбейді.
Жол сол күйінде.
Ал уәделердің мерзімі бірінен соң бірі ауысып жатыр.
5 қыркүйек – 10 қыркүйек – 5 қараша.
Енді тұрғындарға төртінші дата қажет емес.
Оларға нәтиже керек.
Қураған қамысқа от тимей тұрғанда оны шабу керек.
Жол батпаққа айналмай тұрғанда оны реттеу керек.
Бала қауіпті аумақпен мектепке қатынамай тұрғанда жағдай жасау керек.
Ал төтенше жағдай болып кеткеннен кейін кімнің кінәлі екенін анықтау – тым кеш.
Бүгінгі міндет – ертеңгі өкінішке жол бермеу.
Сондықтан Центральный шағынауданындағы мәселені кезекті уәдемен емес, нақты іспен жабатын уақыт жетті.
Өйткені қала тұрғындары әкімдіктің жаңа мерзімін емес, өз көздерімен көретін нәтижені күтеді.
