Газ баллонына байланған өмір
Бүгін Көкшетау тағы да оттың исін сезді. Ғабдуллин көшесінің бойында орналасқан тез дайындалатын тағам сататын шағын дүңгіршекте өрт шықты. Құтқарушылар жедел жетіп, жалынды сөндірді. Төрт газ баллоны сыртқа шығарылды. Жарылыс болмады. Зардап шеккендер жоқ.
Ресми ақпарат осымен бітеді.
Бірақ сұрақтар осы жерден басталады.
Төрт баллон. Төрт мүмкіндік. Төрт қауіп
Шағын ғана дүңгіршек. Ішінде – газ. Қасында – дәмхана. Айналасында – адамдар. Бір ұшқын жетеді.
Біз бұған үйреніп кеттік. Өрт шығады. ТЖМ келеді. «Таралуына жол берілмеді». «Себебі анықталуда». Бір-екі күннен кейін ұмытылады.
Ал анықталатын нәрсе шынымен себеп пе, әлде салдардың кезекті нұсқасы ма?
Щучинскідегі тоғыз есім
Жақында Щучинск қаласында дәмхана өртенді. Тоғыз адам үйіне оралмады. Ондаған адам ауруханаға түсті.
Тоғыз адам – бұл жай ғана сан емес. Тоғыз тағдыр. Тоғыз отбасы. Тоғыз бос қалған орын.
Сол кезде де «себебі анықталуда» делінді.
Анықталды ма? Қорытынды қоғамға толық жарияланды ма? Қандай лауазымды тұлға жауап берді? Қанша нысан тексерілді? Қаншасы жабылды?
Жауап жоқ. Тек дәмхана қожайыны жазаға тартылып, сонымен уақыт өте бәрі тынышталады.
Жүйелік үнсіздік
Шағын тамақтану орындарының басым бөлігі контейнерде, уақытша ғимаратта, тар асүйде жұмыс істейді. Газ баллондары – қауіпсіздік регламентіне сай сақтала ма? Электр желісі жүктемеге шыдай ма? Өрт дабылы істей ме?
Қағаз жүзінде – иә.
Өмірде – күмән көп.
Бақылау органдары тексеру жүргізеді. Акт толтырылады. Қол қойылады. Нысан жұмысын жалғастырады. Келесі тексеруге дейін бәрі «қалыпты».
Ал апат болғанда кінә «техникалық ақаудан» табылады. Немесе «қауіпсіздік талаптарының бұзылуынан». Бірақ бұл талаптардың сақталуын кім бақылауы тиіс еді?
Құтқарушылар – соңғы шеп
ТЖМ қызметкерлері өз жұмысын атқарады. Олар келіп, сөндіреді, шығарады, құтқарады.
Бірақ олар – соңғы шеп.
Ал алғашқы шеп қайда? Алдын алу қайда? Тәуелсіз сараптама қайда? Ашық есеп қайда?
Бүгін Көкшетауда жарылыс болмады. Ертең болмауына кім кепіл?
Егер жүйе апаттан кейін ғана қимылдайтын болса, біз тағы да қаралы хабар күтеміз.
Тоғыз адамның өлімі – кездейсоқтық емес. Бұл ескерту еді.
Бүгінгі төрт газ баллоны – тағы бір ескерту.
Қоғам үнсіз қалған сайын, өрттің жалыны да үнсіз күшейе береді.
Еске сала кетсек, бұған бұрын «Креатив емес, қауіпсіздік керек: Щучинск трагедиясы кімнің салғырттығын көрсетті?» тақырыбымен мақала жариялаған едік.
